ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري ( مترجم : محمد رضا عطائى )

12

مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى )

مرحوم مجلسى در بحار الانوار از شيخ منتجب الدين نقل مىكند كه « ورام بن ابى فراس عالمى بزرگوار . . . است و سيد بن طاوس او را ستوده است . » « 5 » يكى از شعراى عرب زبان در مدح وى مىگويد : ورام بحر لا يجاء بمثله * في كل بحر منه سبعة ابحر حلف الزّمان بان يجئ بمثله * حنث يمينك يا زمان ! فكفّر « 6 » مرگ آن بزرگوار در اوايل قرن هفتم در شهر حلّه اتفاق افتاده است . ابن اثير در اواخر كتاب مشهور خود ، « تاريخ كامل » در شرح وقايع سال 605 ه . ق مىنويسد : « در روز دوّم محرم امسال ابو الحسين [ ابو الحسن ] ورام بن ابى فراس زاهد ، در شهر حله ، در ناحيهء سيفيّه ، كه اهل آنجا نيز بوده است درگذشت و او مردى صالح بود . . . » مجموعهء ورام : از قرنها پيش مرسوم بوده كه دانشمندان از دانسته‌هاى خويش مجموعه‌اى فراهم مىآورند و يا در جمع شاگردان و مجمع دانش پژوهان نكاتى از محفوظات ذهنى خويش را تقرير و املا مىكردند تا آنان بنويسند و بعدها اين نوشته‌ها منقّح شود و به صورت كتابى مدوّن درآيد . البته گاه مطالب آنقدر متنوّع و يا مشوّش بود كه تنقيح نوشته‌ها ميسّر نمىشد و مجموعه ، صورت كتابى قابل نشر را پيدا نمىكرد . امّا در هر حال به گفتهء كتاب‌شناس بزرگ ، علامه شيخ آقا بزرگ تهرانى - قدّس سرّه - در كتاب شريف « الذّريعه » : « مجموعه » عنوان كلّى براى نوعى از تصانيف است كه مشتمل بر فوايدى بوده و مؤلف در طول دوران زندگى آن را فراهم مىآورده است و از معلومات خود در آن جمع مىكرده و به نام كشكول ، جنگ ، مخلاة ، خرقه و ديگر نامها

--> ( 5 ) بحار الانوار : 1 / 10 . ( 6 ) ورام اقيانوسى است كه نظير او نيامده است ، در هر اقيانوس - كتاب - او ، هفت درياست . روزگار سوگند ياد كرده بود كه نظير او را بياورد . اى روزگار ! سوگندت را شكستى ، پس كفّاره بده .